Awaria EBS w transporcie ADR: Kary i odpowiedzialność
Prawidłowa obsługa towarów niebezpiecznych to podstawa bezpieczeństwa łańcucha dostaw. Dowiedz się, kto płaci za usterki sprzętu i uniknij kar. Sprawdź!
Patryk
8/22/20265 min read
Usterka EBS w pojeździe z cysterną ADR
Pojazd przewożący towary niebezpieczne, u którego stwierdzono usterkę układu hamulcowego, nie spełnia wymagań części 9 ADR i w świetle przepisów nie powinien być dopuszczony do dalszej jazdy. Dokładnie taką sytuację opisał 5 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we Wrocławiu, publikując relację z kontroli na autostradzie A4. Dla przewoźnika oznacza to nie tylko przestój i utracone zlecenie, ale też realne ryzyko kary finansowej i postępowania administracyjnego. Warto wiedzieć, z jakiego konkretnie przepisu ADR wynika ten obowiązek i jakie są jego realne konsekwencje.
Co się wydarzyło podczas kontroli WITD na autostradzie A4?
Inspektorzy WITD we Wrocławiu wykorzystali mobilną jednostkę diagnostyczną wyposażoną w profesjonalny komputer Jaltest, umożliwiający analizę elektronicznych systemów pojazdu bezpośrednio na drodze, bez konieczności wjazdu na stację kontroli pojazdów. Kontrolą objęto w szczególności zestawy wykonujące przewozy towarów niebezpiecznych (ADR).
W jednym z kontrolowanych zestawów, należącym do przewoźnika z Ukrainy i przewożącym olej napędowy (UN 1202), badanie komputerowe wykazało poważną usterkę systemu EBS (elektronicznego układu hamulcowego). Według komunikatu WITD nieprawidłowość mogła wpływać także na działanie powiązanych z nim systemów – ABS, ASR i ESP.
Jakie były konsekwencje dla przewoźnika?
Pojazd został natychmiast wycofany z ruchu i otrzymał zakaz dalszej jazdy. Wobec przewoźnika wszczęto postępowanie administracyjne za naruszenie przepisów o przewozie towarów niebezpiecznych, co może zakończyć się karą pieniężną nakładaną przez WITD.
Jakie wymagania ADR nakłada na wyposażenie techniczne pojazdu przewożącego towary niebezpieczne?
Podstawą prawną jest dział 9.2 Umowy ADR (Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzona w Genewie w 1957 r., publikowana w Polsce w drodze obwieszczenia Ministra Infrastruktury), który określa wymagania konstrukcyjne pojazdów przewożących towary niebezpieczne. Zgodnie z pkt 9.2.3.1.1 ADR, pojazdy samochodowe i przyczepy tworzące jednostkę transportową do przewozu ADR powinny spełniać wymagania techniczne Regulaminu ONZ nr 13, który reguluje m.in. wyposażenie w układ przeciwblokujący (ABS) oraz elektroniczne systemy stabilizacji toru jazdy.
Kogo dotyczy ten obowiązek i od kiedy?
Pkt 9.2.1.1 ADR precyzuje, że wymóg zgodności układu hamulcowego z Regulaminem ONZ nr 13 dotyczy wszystkich pojazdów wykonujących przewóz ADR, zarejestrowanych po raz pierwszy po 30 czerwca 1997 r., niezależnie od tego, czy pojazd formalnie klasyfikuje się jako typ EX/II, EX/III, FL czy AT. Dodatkowo dla samochodów ciężarowych i ciągników o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton obowiązkowe jest wyposażenie w układ przeciwblokujący (ABS).
Wskazówka Doradcy DGSA: Zgodność układu hamulcowego z Regulaminem ONZ nr 13 to wymóg formalny, niezależny od subiektywnej oceny stanu pojazdu przez kierowcę czy przewoźnika. W praktyce oznacza to, że w firmowej procedurze warto mieć jasno przypisaną odpowiedzialność za weryfikację zgodności pojazdu z częścią 9 ADR, a nie polegać wyłącznie na tym, że pojazd "wygląda na sprawny".
❌ Usterka układu hamulcowego = pojazd niezgodny z wymaganiami części 9 ADR
✔️ Sprawny układ hamulcowy zgodny z Regulaminem ONZ nr 13 = spełnienie wymagań ADR w tym zakresie
Co grozi przewoźnikowi za dopuszczenie do przewozu ADR pojazdu z usterką techniczną?
Przewoźnikowi grozi kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej przez wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, na podstawie art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych. Przepis ten przewiduje karę w widełkach od 200 zł do 10 000 zł za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy lub Umowy ADR, a konkretne stawki za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 1 do ustawy.
Ile konkretnie może wynieść kara?
Załącznik nr 1 do ustawy, w pozycji 6.9, wprost penalizuje „wykonywanie przewozu towaru niebezpiecznego pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w części 9 ADR" (czyli m.in. wymaganiom konstrukcyjnym opisanym wyżej) karą w wysokości 2000 zł. Jeśli podczas jednej kontroli inspektor stwierdzi więcej niż jedno naruszenie, na przykład usterkę techniczną i braki dokumentacyjne, kary za poszczególne pozycje mogą się kumulować w ramach jednej decyzji.
❌Kara pieniężna do 10 000 zł (za naruszenie ustawy/ADR)
❌ Kara 2000 zł za pojazd niezgodny z częścią 9 ADR
❌ Postępowanie administracyjne
❌ Koszty związane z zatrzymaniem pojazdu
Co zmienia unijna dyrektywa 2025/1801?
Od 24 czerwca 2026 r. w Polsce obowiązuje nowa, zharmonizowana na poziomie UE lista kontrolna ADR wdrażająca dyrektywę 2025/1801, która porządkuje naruszenia w trzy kategorie ryzyka. Naruszenia kategorii I, związane z wysokim ryzykiem śmierci, poważnych obrażeń lub znacznej szkody dla środowiska, co do zasady skutkują unieruchomieniem pojazdu na miejscu kontroli. Nowy wykaz kontrolny nie wymienia wprost usterek elektroniki hamulcowej jako przykładu tej kategorii, ale sam skutek zastosowany wobec zestawu na A4, czyli natychmiastowe wycofanie z ruchu, jest analogiczny do reakcji przewidzianej dla naruszeń najwyższego ryzyka. Zmiana weszła w życie stosunkowo niedawno, dlatego część przewoźników wciąż nie zdaje sobie sprawy, że nowa lista kontrolna precyzyjniej rozdziela odpowiedzialność w całym łańcuchu przewozu: nie tylko kierowcy i przewoźnika, ale też nadawcy, załadowcy i napełniającego.
Jak w praktyce zapewnić zgodność pojazdu z wymaganiami ADR?
Najskuteczniejszym zabezpieczeniem jest wdrożenie w firmie procedury, która jasno przypisuje odpowiedzialność za weryfikację zgodności pojazdu z częścią 9 ADR przed każdym przewozem.
Co powinna zawierać taka procedura?
✔️ Weryfikacja zgodności pojazdu z wymaganiami części 9 ADR przed każdym przewozem towarów niebezpiecznych
✔️ Obowiązek zgłoszenia przez kierowcę każdej usterki układów bezpieczeństwa przed wyjazdem
✔️ Dokumentowanie napraw i przeglądów w sposób umożliwiający wykazanie należytej staranności przed inspektorem
✔️ Regularne szkolenia kierowców i pracowników z obowiązujących procedur ADR
Kto w firmie odpowiada za nadzór nad tym obszarem?
Zgodnie z ADR, za organizację bezpiecznego przewozu odpowiada przede wszystkim przewoźnik jako uczestnik przewozu, jednak w praktyce nadzór nad procedurami i dokumentacją najczęściej powierza się doradcy DGSA (doradcy ds. bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych), którego zaangażowanie w firmach przewożących towary niebezpieczne jest obowiązkowe na mocy ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
Podsumowanie (Pigułka wiedzy)
Zgodność układu hamulcowego z Regulaminem ONZ nr 13 to wymóg wynikający wprost z pkt 9.2.3.1.1 i 9.2.1.1 ADR, obowiązujący pojazdy zarejestrowane po 30 czerwca 1997 r.
Naruszenie tego wymogu, stwierdzone podczas kontroli drogowej, może skutkować natychmiastowym wycofaniem pojazdu z ruchu, niezależnie od dalszych sankcji finansowych.
Przewóz pojazdem niezgodnym z częścią 9 ADR może skutkować karą do 2000 zł (a łącznie z innymi naruszeniami do 10 000 zł) oraz postępowaniem administracyjnym WITD.
🛡️ Zabezpiecz swoją firmę przed karami ITD
Błędy proceduralne, braki w wyposażeniu awaryjnym i nieścisłości w dokumentacji to ryzyko przestojów i wysokich mandatów, które uderzają w rentowność Twoich zleceń. Nie musisz śledzić zawiłych zmian w prawie – to moje zadanie.
Sprawdź, jak mogę Ci pomóc:
👉 Poznaj usługi doradcze ADR dla transportu i spedycji
Zdejmij z siebie odpowiedzialność za procedury. Działam stacjonarnie jako doradca ADR na terenie Dolnego Śląska (m.in. Wrocław, Lubin, Legnica), przeprowadzając audyty bezpośrednio na placach transportowych i w magazynach. Dla firm z całej Polski oferuję kompleksowe wsparcie zdalne, przygotowanie sprawozdań oraz dojazd na szkolenia zamknięte dla kierowców i personelu.
Skonsultuj się z Doradcą DGSA Zadzwoń
Zdjęcia przedstawiające kontrolę pojazdu ADR oraz diagnostykę układu hamulcowego pochodzą ze strony Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we Wrocławiu (https://dolnyslask.witd.gov.pl/460/krotki-test-i-usterka-wykryta.html?searchKey=adr)
Doradztwo i Szkolenia ADR
Addres
ul. Pałacowa 29,
59-300, Miroszowice