Towary Niebezpieczne ADR
Czym są towary niebezpieczne ADR?
3/5/20264 min read
Czym są Towary Niebezpieczne?
Towary Niebezpieczne to taka grupa substancji, przedmiotów, czy materiałów, których przewóz w standardowych warunkach, w odróżnieniu do materiałów neutralnych, jest prawnie zabroniony. Możliwość przemieszczania takich ładunków, a w szerszym ujęciu cała ich obsługa, wiąże się z pewnymi uwarunkowaniami i restrykcjami praktycznie w całym cyklu życia takiego towaru.
Towary Niebezpieczne w rozumieniu ADR to takie, które w procesie zarówno transportowym jak i szerzej pojętej logistyce, mogą stwarzać pewne zagrożenia dla osób zaangażowanych w ich przewóz, dla osób postronnych, wyrządzić szkody materialne, lub zatruć środowisko. Dla takiej grupy ładunków przepisy są po prostu bardziej restrykcyjne w celu zapewnienia większego poziomu bezpieczeństwa.
Myśląc o takiej kategorii ładunków nasuwają się w głowie ciężkie chemikalia, czy towary wybuchowe.- Jasne to niektóre z nich. Ten obszar jest jednak znacznie szerszy i często niewinne przedmioty codziennego użytku mogą stanowić zagrożenie o którym nie zdajemy sobie sprawy. Przykładowo: dezodoranty, bateria w rowerze elektrycznym, czy płyn zimowy do spryskiwaczy to bardzo niewinne rzeczy, które towarzyszą nam na co dzień. Ich przewóz, niewłaściwe traktowanie, błędne pakowanie może prowadzić jednak do tragedii- dlatego miedzy innymi właśnie podlegają one pod szczególne przepisy.
Jakim regulacjom podlegają towary niebezpieczne?
Przede wszystkim umowa ADR. Reguluje ona przewóz towarów ADR w relacjach międzynarodowych, ale nie tylko. Znajdziemy w niej konkretne instrukcje dotyczące odpowiedzialności, sposobu pakowania, czy doboru specjalnej floty, oznakowania ładunków i pojazdu i wiele wiele innych. Znajdziemy w niej również wytyczne dotyczące samej klasyfikacji takich towarów.
Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych. to przepisy krajowe, które wiążą regulacje międzynarodowe z przewozami krajowymi. Oznacza to, ze przewóz krajowy w ślad przepisów międzynarodowych musi odbywać się na tych samych zasadach co w umowie ADR. Dodatkowo ustawodawca wyznacza szereg dodatkowych przepisów regulujących działalność branży.
Rozporządzenia Reach i CLP to kolejne tym razem unijne akty prawne dotyczące klasyfikacji, pakowania, oznakowania i rejestrowania substancji chemicznych. Nie odnoszą się bezpośrednio to sposobu przewozu, jednak są ściśle związane z tą kategorią produktową.
Do grupy przepisów powiązanych z obsługą towarów niebezpiecznych możemy zaliczyć między innymi wszystkie regulacje BHP, Środowiskowe, PPOŻ, ustawę o substancjach chemicznych i mieszaninach, BDO, przepisy budowlane itd.
Transport Towarów Niebezpiecznych
Jak wcześniej wspomniałem transport towarów ADR jest regulowany przez dwa kluczowe akty prawne: Umowa ADR, oraz Ustawa o Przewozie Towarów niebezpiecznych. Regulacje te mają ogromny wpływ na stawki obsługi takich ładunków w wyniku potrzeby spełnienia szeregu restrykcji przez przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw. Do czynników kosztotwórczych należą m.in.
Wymogi szkoleniowe kadr przedsiębiorstw w zakresie wiedzy ogólnej o przepisach, ale również dobrych praktyk podczas przygotowania i transportu ładunków,
Specjalistyczne przygotowanie i wyposażenie infrastruktury i taboru,
Ograniczenia i wymogi wpływające bezpośrednio na procesy,
Wytyczne dotyczące zastosowania specjalistycznych opakowań w transporcie ADR- znaczne zwiększenie kosztów w stosunku do towarów neutralnych,
Kary finansowe nakładane przez inspekcje,
Konieczność wyznaczenia Doradcy ADR (DGSA)
System Klasyfikacji Towarów Niebezpiecznych według ADR
Aby odpowiednio zabezpieczyć ładunek i dobrać właściwe opakowanie, niezbędne jest zrozumienie klasyfikacji, która została szczegółowo opisana w części 2 Umowy ADR. Przepisy te dzielą materiały na konkretne klasy, z których każda charakteryzuje się innym głównym zagrożeniem. Zgodnie z umową ADR wyróżniamy następujące klasy:
Klasa 1: Materiały wybuchowe i przedmioty z materiałami wybuchowymi.
Klasa 2: Gazy.
Klasa 3: Materiały zapalne ciekłe.
Klasa 4.1: Materiały zapalne stałe, materiały samoreaktywne, materiały polimeryzujące oraz materiały wybuchowe odczulone stałe.
Klasa 4.2: Materiały podatne na samozapalenie.
Klasa 4.3: Materiały wydzielające w zetknięciu z wodą gazy palne.
Klasa 5.1: Materiały utleniające.
Klasa 5.2: Nadtlenki organiczne.
Klasa 6.1: Materiały trujące.
Klasa 6.2: Materiały zakaźne.
Klasa 7: Materiały promieniotwórcze.
Klasa 8: Materiały żrące.
Klasa 9: Różne materiały i przedmioty niebezpieczne.
Grupy pakowania, czyli jak ocenić poziom ryzyka?
Oprócz samej klasy, kluczowa jest informacja, jak bardzo dana substancja jest niebezpieczna. Żeby prawidłowo dobrać np. odpowiedni rodzaj beczki czy kanistra, przepisy wprowadzają tzw. grupy pakowania. Pokazują one stopień natężenia zagrożenia i są przypisywane materiałom:
Grupa pakowania I: materiały stwarzające duże zagrożenie,
Grupa pakowania II: materiały stwarzające średnie zagrożenie,
Grupa pakowania III: materiały stwarzające małe zagrożenie.
Numer UN (Numer ONZ) – dowód osobisty towaru
Sama nazwa chemiczna to za mało. Każdy klasyfikowany towar niebezpieczny otrzymuje swój "dowód tożsamości". Jest to Numer UN – czterocyfrowy numer identyfikacyjny materiału lub przedmiotu, który pochodzi prosto z Przepisów modelowych ONZ. To właśnie po tym numerze (np. UN 1263 dla farb czy UN 1202 dla oleju napędowego) znajdziesz swój produkt w potężnej Tabeli A umowy ADR, która dyktuje wszystkie nakazy, zakazy i możliwe zwolnienia z przepisów ADR dla małych ilości (takich jak popularne na e-commerce wysyłki LQ).
Gdzie należy szukać informacji, czy dany produkt jest towarem niebezpiecznym?
Twoim najważniejszym drogowskazem musi być Karta Charakterystyki Substancji (tzw. SDS) – konkretnie jej sekcja 14, gdzie wpisane są dane transportowe, w tym numer UN, klasa i grupa pakowania. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości lub Karta Charakterystyki budzi Twoje podejrzenia, skonsultuj się ze specjalistą.
Wyznaczenie Doradcy ADR w Przedsiębiorstwie
Zgodnie z polskim prawem, jeśli Twoja firma jest uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych, masz obowiązek wyznaczyć doradcę do spraw bezpieczeństwa. Przepisy wymagają, abyś wyznaczył co najmniej jednego takiego eksperta (tzw. doradcę DGSA) na własny koszt.
Pamiętaj, że "uczestnik przewozu" to nie tylko firma, która fizycznie wiezie towar ciężarówką! To również nadawca, odbiorca, firma pakująca, czy spedycyjna.
Jako Doradca ADR pomagam firmom przygotować się do obsługi Towarów Niebezpiecznych, poukładać procesy i wdrożyć właściwe procedury i przeszkolić pracowników. Opieka doradcza to nie tylko obowiązek przedsiębiorstwa. Fachowa i kompleksowa wiedza niesie możliwość optymalizacji, zachowanie bezpieczeństwa, oraz minimalizowanie ryzyka kar i przestojów